SINIF ÖĞRETMENLERİNİN EMPATİK EĞİLİMLERİ İLE DEMOKRATİK DEĞERLERE SAHİP OLMA DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Özcan PALAVAN
602

Öz


Bu araştırmanın amacı; 2014-2015 eğitim öğretim yılında Malatya ili ve ilçelerinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet ve özel okullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin empatik eğilimleri ile demokratik değerlere sahip olma düzeylerinin bazı demografik değişkenler ve empatik eğilim ve demokratik değerler ile olan ilişkisini incelemektir. Bu araştırma betimsel yöntem kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2014-2015 eğitim öğretim yılında Malatya ili ve ilçelerinde bulunan MEB’e bağlı devlet ve özel okullarda görev yapan 300 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu”, Dökmen (1988) tarafından geliştirilen “Empatik Eğilim Ölçeği” ve Selvi (2007) tarafından geliştirilen “Sınıf Öğretmenleri Demokratik Değerler Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS 20.0for Windows programında Frekans, Yüzde ve Ortalama ile Bağımsız t Test, Tek Faktörlü Varyans (Anova) ve Korelasyon kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin empatik eğilimlerinin cinsiyet değişkeninde anlamlı bir farklılığın olduğu (p<0,05); yaş, kıdem,   medeni durum değişkenlerinde ise anlamlı bir farklılığın olmadığı (p>0,05) tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin demokratik değerlere sahip olma düzeylerinde kıdem değişkenine göre anlamlı bir farklılığın olduğu (p<0,05); cinsiyet, yaş,  medeni durum değişkenlerinde ise anlamlı bir farklılığın olmadığı (p>0,05) tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin empatik eğilimleri ile demokratik değerlere sahip olma düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde ise düşük düzeyde de olsa, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,01). Sonuç olarak sınıf öğretmenlerinin empatik eğilimleri arttıkça demokratik değerlere sahip olma düzeyleri de artmaktadır.


Anahtar kelimeler


Sınıf Öğretmeni, Empatik Eğilim, Demokratik Değer



Referanslar


Akbulut, E.(2010). Sınıf öğretmenlerinin empatik eğilim düzeyleri (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi: Sakarya.

Akgöz, S., Özçakır, A., Atıcı, E., Altınsoy, Y., Tombul, K. ve Kan, İ. (2005). Uludağ üniversitesi sağlık uygulama ve araştırma merkezi’nde çalışan hekimlerin empatik eğilimleri. Türkiye Klinikleri J Med Ethics, 13(2), 120-124.

Akın, U. & Özdemir, M. (2009). The Examination of Teacher Candidates‘ Democratic Values in Terms of Various Variables: the Case of Faculty of Educational Sciences. Ankara University, Journal of Faculty of Educational Sciences, 42(2), 183-198.

Akyel, Y. ve Yılmaz, İ. (2008). Beden Eğitimi Öğretmen Adaylarının Empatik Eğilim Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(3), 27-33.

Atlı, A. (2008). Çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtlarında çalışan personelin empatik eğilim düzeylerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi: Malatya.

Aydemir, H. ve Aksoy, N. D. (2010). Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Demokratik Tutumlarının Bazı Değişkenler ile İlişkisi: Malatya Örneği. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 265-279.

Barut, Y. (2004). Öğretmenlerin empatik eğilim düzeyleri ile çatışma eğilimi düzeylerinin değişkenler açısından incelenmesi. 13. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz, On Dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Samsun.

Bulut, N. (2006). Bir Grup Üniversite Öğrencisinin Demokratik Tutumları İle Çeşitli Değişkenler Arasındaki İlişkiler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 45, 37-59.

Büyüköztürk, S., E. Kılıç Çakmak, Ö. E. Akgün, S. Karadeniz, F.Demirel (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri-1. Ankara: Pegem A Akademi.

Çelik, E. (2008). Okul öncesi eğitim öğretmenlerinin empatik eğilimlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). (https.//tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/) Tez No: 219170. Selçuk Üniversitesi: Konya.

Davis, M. (2010). Practicing in democracy in the NCLB Elementary classroom, submitted in Partial Fulfilment of the Requirements for The Degree Master of Science in Education, Domanician University of California, San Rafael, CA.

Dökmen, Ü. (1988). Empatinin Yeni Bir Modele Dayanılarak Ölçülmesi ve Psikodrama ile Geliştirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 21(1-2), 155-190.

Erçoban, S. (2003). İlköğretim II. kademesindeki branş öğretmenlerinin empatik eğilim düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi, Bursa.

Gömleksiz, M. N. ve Çetintaş, S. (2011). Öğretmen Adaylarının Demokratik Tutumları (Fırat, Dicle, 7 Aralık, Cumhuriyet ve Erzincan Üniversiteleri Örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 1-14.

Karadağ, E., Baloğlu, N. & Yalçınkayalar, P. (2006). İlköğretim okulu yöneticilerinin öğretmenler tarafından algılanan demokratik tutumları ile öğretmenlerin demokratik değerleri üzerine ilişkisel bir araştırma. Değerler Eğitimi Dergisi, 4 (12), 65-82.

Karahan, T. F., Sardoğan, M. E., Özkamalı, E. & Dicle, A. N. (2006). Öğretmen adaylarında demokratik tutum, nevrotik eğilimler ve kendini gerçekleştirme. H.Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 149-158.

Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi-19. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım

Koçak, K. (1992). İlköğretimde Öğretmen Yetiştirme ve İstihdamı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 395–402.

Korkmaz, J. (2008). Alan dışından sınıf öğretmeni olarak atanan öğretmenlerin durumu ve sınıf öğretmenliği mezunlarıyla karşılaştırılması (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.

Kuzgun, Y.(2006). İlköğretimde rehberlik-6. Ankara: Nobel Yayıncılık

Küçükahmet, L. (1997). Eğitim programları ve öğretim-8. Ankara: Gazi Kitabevi

Küçükahmet, L., Külahoğlu, Ş.Ö., Güçlü, N., Çalık, T., Korkmaz, A. ve Öksüzoğlu, A.F. (2000). Öğretmenlik mesleğine giriş. Ankara: Nobel Yayıncılık

Küçükahmet, L. (2009). Eğitim bilimine giriş-7. Ankara: Nobel Yayıncılık.

Murat, M., Özgan, H., ve Arslantaş. H. İ., (2005). Öğretmen Adaylarının Öğretim Elemanlarının Empatik Tutumlarına İlişkin Algıları ile Ders Başarıları Arasındaki İlişki. Milli Eğitim Dergisi, 33,168.

Önemlitürk, D. (1997). Lise yöneticilerinin kendini gerçekleştirme ve empati düzeyleri (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.

Özden, Y.(1999) Eğitimde Yeni Değerler. Ankara: PEGEMA yayınları

Pala, A. (2008). Öğretmen Adaylarının Empati Kurma Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 13–23.

Rehber, E. (2007). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin empatik eğilim düzeylerine göre çatışma çözme davranışlarının incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi: Adana.

Schweisfurth, M. (2002), Democracy and Teacher Education: Negotiating Practice in The Gambia, Comparative Education, Volume: 38, No: 3: 303-314.

Selvi, K. (2007). Sınıf öğretmenleri demokratik değerler ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. 6. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, 27–29 Nisan, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, Ankara: Nobel Yayıncılık

Sevimligül, G. (2002). Hemşirelerin empatik eğilim ve empatik beceri düzeylerinin incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.

Seymen, S. (2007). K. K. T. C. Gazimağusa devlet hastanesinde çalışan yüksek hemşire ve hemşirelerin empatik eğilimleri ile yatan hastaların hemşirelere karsı duydukları memnuniyet düzeyleri (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yakın Doğu Üniversitesi, K. K. T. C.

Tatar, M. (2004). Etkili Öğretmen. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Elektronik Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(11), 1–12.

Topçu Uzuntaş, E. (2007). Astların Bakış Açısından Yöneticilerin Empatik Eğilimleriinin İncelenmesi (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi), Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.

Topdemir, A. (2009). İlköğretim 5. Sınıf Öğretmenlerinin Empatik Eğilim Düzeylerinin Öğrencilerin Akademik Başarısına Etkisi (İstanbul İli Bağcılar İlçesi Örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi: İstanbul.

Tutuk, A., Al, D., Doğan, S. (2002). Hemşirelik Öğrencilerinin İletişim Becerisi ve Empati Düzeylerinin Belirlenmesi. C. Ü. Hemsirelik Yüksekokulu Dergisi, 6 (2), 36–41.

Uluçınar, U.(2012). Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin demokratik değerlerini yordama düzeyi (Yüksek Lisans Tezi). (https.//tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/) Tez No: 323476. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi: Eskişehir.

Yalçın, M.(2011). Özel eğitim kurumlarında çalışan eğitimcilerin tükenmişlik düzeylerinin empatik eğilim ve bazı değişkenler ile olan ilişkisi (Yüksek Lisans Tezi). (https.//tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/) Tez No: 280423. Gaziantep Üniversitesi: Gaziantep.

Yavuzer, H.(2008). Okul çağı çocuğu-13. İstanbul: Remzi Kitabevi

Yazıcı, K. (2011). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Demokratik Değerlerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36 (159), 165-178.

Yörükoğlu, A. (2008). Çocuk ruh sağlığı-29. İstanbul: Özgür Yayınları

Yılmaz, K. (2011). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi Tarzları İle Demokratik Değerlere İlişkin Görüşleri Arasındaki İlişki. Değerler Eğitimi Dergisi, 9(21), 147-170.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.